Taniec w ruchomych obrazach

Maj 5, 2010

Tegoroczne obchody Międzynarodowego Dnia Tańca i Nocy Tańca w Krakowie uwydatniły znaczącą rolę wzajemnej relacji tańca oraz jego zapośredniczenia i przedstawienia za pomocą mediów filmowych. Wykłady i projekcje towarzyszące świętowaniu tańca w znaczący sposób wypełniły lukę w edukacji, poszerzaniu wiedzy oraz propagowaniu tańca na polskim, ciągle niewystarczająco rozwiniętym gruncie. Wysiłki te wspomogły zapisy dokumentalne, archiwalne oraz inne rejestracje filmowe pozwalające na utrwalanie ulotnej sztuki tańca.

Wykład Taniec okiem filmowców uświadomił, jak szerokie są możliwości wykorzystania oraz znaczenie tańca wśród innych sztuk. Filmowcy uwydatnili znaczenie ruchu i rytmu, postrzegania czasu oraz przestrzeni, docenili wizualne piękno tańca jak również problematyczność i złożoność egzystencjalną zawodu tancerza. Różnorodność filmowych inspiracji złożyła się na istotę i wyszczególnienie cech charakterystycznych dla tańca opowiedzianych poprzez inną sztukę.

Barwny i elokwentny wywód dr. Józefa Opalskiego dotyczący twórczości Piny Bausch został uzupełniony nagraniami filmowymi, bez których wizualny kontakt z nieżyjącą już artystką byłby dziś niemożliwy. Dzięki magii ruchomych obrazów możliwe stało się oddanie głosu Bausch i choć częściowe dotknięcie fenomenu teatru z Wuppertalu. Nagrania archiwalne, rejestracje spektakli, ale również wysiłki badawcze osób takich jak dr. Józef Opalski mają dla nas nieocenioną wartość.

Twórczość Sashy Waltz uświetniła ostatnie ze spotkań poświęconych badaniu tańca oraz jego wybitnych twórców. Za pośrednictwem dwóch filmów możliwe stało się zapoznanie z jedną z najciekawszych współczesnych choreografek.

Dokument Ogród rozkoszy jest portretem Sashy Waltz. Film prezentuje jej biografię, fragmenty spektakli, cytuje jej własne wypowiedzi oraz związanych z nią artystów. Kamera towarzysząc choreografce ukazuje zarówno cechy twórczości artystki jak również jej niezwykle interesującą osobowość. W tle pobrzmiewają pozataneczne konteksty związane z kłopotami z prowadzeniem zespołu, produkcją spektakli, szukaniem przestrzeni do tańca i pracy. Film ukazuje złożoną sytuację tańca wśród innych sztuk oraz jego ciągle niedoceniana i spychaną pozycję.

W drugim filmie publiczność miała okazję obejrzeć w całości rejestrację spektaklu Dialoge 09 przygotowanego na otwarcie gmachu muzeum w Berlinie. Szczególna atrakcyjność tego nagrania, związana jest z niewątpliwą doskonałością użycia filmowych środków wyrazu i umiejętnością zaadaptowania tańca do innego medium, ale również ze względu na specyfikę miejsca, gdzie spektakl był wystawiany. Uwzględniająca architekturę Neues Muzeum choreografia Sashy Waltz rozgrywała się bowiem na kilku poziomach, w pustych muzealnych wnętrzach, gdzie oku kamery łatwiej i bliżej było śledzić ruchy tancerzy niż bezpośredniemu widzowi nie mogącemu przebywać jednocześnie w kilku miejscach.

Wszystkie te spotkania ukazały skuteczność i uniwersalność badania tańca poprzez zapośredniczenie filmowe. Liczna obecność publiczności udowadnia atrakcyjność owego medium oraz potrzebę poszerzania wiedzy i podejmowania badań z zakresu tańca. Choć film nie zastąpi nam bezpośredniego kontaktu ze sztuka tańca jest jednak w stanie przysłużyć się do rozwoju zarówno teoretycznej, jak i praktycznej strony tej sztuki, co utwierdza w przekonaniu o konieczności podejmowania dalszych inicjatyw, by tego rodzaju spotkania miały miejsce jak najczęściej oraz wpisały się w nasz sposób świętowania i pełniejszego przeżywania tak potrzebnej nam wszystkim sztuki.

tekst: Anna Wańtuch

Opisane wydarzenia odbyły się w ramach Międzynarodowego Dnia Tańca i Nocy Tańca w Krakowie:

Taniec okiem filmowców. Wykład ilustrowany pokazem krótkich form filmowych – 27.04, godz. 19:00, Cheder Cafe, prowadzenie: Anna Wańtuch
Pina Bausch. Wykład prof. Józefa Opalskiego – 28.04, godz. 18:00, Centrum Kultury Dworek Białoprądnicki
Pokaz filmów o twórczości Sashy Waltz – 01.05, godz. 17:00, Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha, przy współpracy z Domem Norymberskim

Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha zgromadziło liczną publiczność, pragnącą zapoznać się z twórczością Sashy Waltz